نگاهی به نمایش نامه زبر دست/زیر دست اثر سوزان لوری پارکس

توسط | به تاریخ 1392/10/13 | هیچ نظر

topdog-13-10-922

سیاه بازی

نگاهی به نمایش نامه زبر دست زیر دست اثر سوزان لوری پارکس

علی اکبری در شبگار معرفی میکند.  نمایش نامه زبر دست/زیر دست با ترجمه آراز بارساقیان ،به همت انتشارات افراز و در 1100نسخه به سال 1387 چاپ شده است. بخوانید و لذت ببرید.

به طور کلی از آنچه راجع به جوامع استعمار شده و تبعات استعمار، توسط جوامع استعمار گر یا استعمار شده نوشته میشود، با نام پسا استعماری(Postcolonialism) یاد می شود. طیف وسیعی از نویسندگان سفید پوست آمریکایی و اروپایی تا هندی و نیجریه ای در این دسته جای می­گیرند و سوزان لوری پارکس(Suzan-Lori Parks) از نام های جدید و استعدادهای به روز در ادبیات پسااستعماری است و زیر دست/زبر دست (Topdog/Underdog.) تا به امروز معروف­ترین نمایشنامه اوست . او در سال 2002 پلیتزر نمایشنامه نویسی را برای زیردست/زبر دست دریافت کرد.

زیر دست/زبر دست داستان زندگی دو برادر به نام های “لینکلن”(Lincoln) و “بوث” (Booth)است.لینکلن سه کارت باز (همان بازی که گاهی کنار خیابان های تهران هم می­شود دید. پولی می­کاری و اگر کارت درست را حدس بزنی دو برابر آن را میبری و اگر ببازی پولت را باخته­ای. آنکه بازی می­کند به سرعت جای کارت­ها را جلو چشم مردم عوض می­کند.)پنجه طلایی است که دیگر بازی نمی­کند. او در یک شهر بازی خودش را به شکل آبراهام لینکلن می­سازد و مردم برای تفریح به او شلیک می کنند. کاری بی درد سر با حقوق راضی کننده. او در خانه بوث زندگی می­کند. بوث عشق سه کارت بی ­اری است که از بد حادثه عاشق گریس است. او هم پنجه طلایی است که “مو را از ماست می دزدد” اما نمی تواند همچون برادرش سه کارت بازی کند و این علی رغم تمرین هایی است مدام در تنهایی اش انجام می­دهد. از طرفی قرار است یک عروسک مومی جای لینکلن را بگیرد. این یعنی بیکاری تنها نان آور و فشار بیشتر بوث بر لینکلن برای برگشتن به روزهای طلایی سه کارت بازی. اما لینکلن 40 ساله خواهان یک زندگی آبرومند است.

نمایش داستان خانواده است. خانواده­ای که بوده، خانواده­ای که می­تواند باشد و خانواده­ای که می­توانست باشد. ما در خلال درگیریهای دو برادر به کودکی آنها رفته از رابطه پدر و مادر آنها با هم و با دیگران مطلع می شویم. از نوع رابطه لینکلن با زنش و زن لینکلن با بوث. از جنس رابطه گریس با بوت و از نگاه بوت به همه آنها. از دوران طلایی سه کارت بازی و از تکنیک های او برای خالی کردن جیب مردم. از اتفاقاتی که افتاده و آنچه به اکنون آن دو نفر منتج شده است. پدر نام­های لینکلن و بوث را صرفا برای مزاح برای آنها انتخاب کرده ولی همین نام گذاری نشانه ای است برای سرگذشت محتمل این رابطه. بوث در عالم واقع نام بازیگری بود که لینکلن، ریس جمهور آمریکا را در هنگام دیدن یک نمایش کشت و البته این ارجاع تاریخی در دنیای نمایش هم بیش از این کارکردی ندارد.

داستان زندگی این دو برادر همان داستانی است که بارها شنیده شده است. رابطه سرد پدر و مادر. گاهی خیانت و همیشه نا امیدی و روزمرگی و در نهایت جدایی. فقر و جدال برای زنده ماندن و الی آخر. اما آنچه او را شایسته دریافت پولیتزر کرده شیوه روایت اوست و آنچه بیش از همه  به چشم می آید تکنیک “بازی در بازی” است. نمی دانم این تکنیک ویژه ای برای این نمایش نامه است یا حاصل تجربیات غنی پارکس از زندگی .اما اگر بخواهی یک درام واقعی خلق کنی راه دیگری هم وجود دارد؟ وقتی با انسان سر و کاری داشته باشی انسان اینگونه است. هر چه نقش­ها بیشتر باشد انسان پیچیده تر است. اوج استفاده از ظرفیت های بازی شاهکار همیشگی دنیای درام “چه کسی از ویرجینیا وولف میترسد؟”(Who’s Afraid of Virginia Woolf?) است.

 بازی به شکل های مختلف خود را در این نمایش نشان میدهد. لینکلن نقش لینکلن را بازی میکند و پول میگیرد و قبل از آن “سه کارت” بازی میکرده است. وقتی که قرار میشود به جای او یک عروسک مومی بگذارند بوت به او پیشنهاد می دهد که با حرارت بازی کند و هنگام تیر خوردن مثلا آه بکشد. در طول نمایش چند بار نقش هایشان را در دنیای واقعی باهم تمرین می کنند و در آخرسرنوشت خود و نمایش را با یک بازی مشخص میکنند.

از دیگر ویژگی های این نمایشنامه به معنی واقعی کم هزینه بودن آن است. قبول این نکته که جلوه های ویژه، دکور آنچنانی و بازیگران فراوان باشد برای سینما ساده است، اما مدیوم تئاتر و نقطه قوت آن چیز دیگری است. همان چیزی که نویسنده این نمایش نامه به خوبی آن را فهمیده است.

سوزان لوری پارس دختر یک سرهنگ ارتش در فورت ناکس ایالت کنتاکی(fort knox- kentucky) در سال 1964 به دنیا آمد.به کالج مونت هولیوک)(mount holyoke collegeرفت ودر آنجا نویسندگی خلاق را در کلاس های جمیز بالدوینjamesbaldwin)(آموخت.اولین نمایشنامه او محل گناهکاران)(The Sinner’s Placeدر سال 1984 ، در شهر آمهرست ایالت ماساچوست() به اجرا گذاشته شد. نمایشنامه دوم او به نام شرط بندی بر فرمانده غبار (Betting on the Dust Commander)در سال 1987 اجرا شد، بعد از آن نمایشنامه بی ثباتی نادیدنی در دوره سوم پادشاهی(Imperceptible Mutabilities in the Third Kingdom) در سال 1989 بود که با بردن بهترین نمایش آف برادوی اوبی همراه بود و اجرای مرگ آخرین سیاه پوست در تمام جهان (The Death of the Last Black Man in the Whole Entire World)در سال 1990 .پارکس دومین اوبی خود را برای ونوس(venus) در 1996 دریافت کرد. این نمایش نگاه دراماتیکی به سال 1810 دارد. زمانی که زنی از قبیله کوهی- سان در آفریقای جنوبی به انگلیس آورده می شود تا باعث جذب مشتری در یک نمایش درجه دو شود. او همچنین فیلم نامه Girl6  را نوشته که در سال 1996 اسپایک لی آن را کارگردانی کرده است.Their Eyes Were Watching God (2005 فیلمنامه ای است که اوپرا وینفری آن را تهیه کرده است.

topdog-13-10-921

نمایش نامه زبر دست/زیر دست با ترجمه آراز بارساقیان ،به همت انتشارات افراز و در 1100نسخه به سال 1387 چاپ شده است. بخوانید و لذت ببرید.

برچسب ها

هیچ نظر به “نگاهی به نمایش نامه زبر دست/زیر دست اثر سوزان لوری پارکس”

پاسخ

ایمیل شما مخفی می ماند. فیلد های الزامی مشخص شده اند *


*