دلفینها رفقایشان را به اسم می شناسن

توسط | به تاریخ 1392/06/03 | هیچ نظر

dolphins-22-5-921

اگر هنوز شک دارید دلفین رقیب هوشی انسان است؛ شک را کنار بگذارید. تحقیقات جدید نشان می­دهد که این پستاندار دریایی می­تواند سوت­های مخصوص جفت خود را حتی تا  20 سال بعد از جدایی به یاد داشته باشد! هیچ گونه­ی دیگری از موجودات زنده، چنین حافظه­ی اجتماعی طولانی مدتی را از خود نشان نداده است.

دلفینِ دماغ بطری هم توانایی تولید سوت عادی و هم سوت نشانه را دارد. هر دلفین سوت منحصر به فردی به خود اختصاص می­دهد که مانند نام عمل می­کند. بنابراین، هنگامی که یک دلفین می­خواهد با گروه دیگری از دلفین­ها ارتباط برقرار کند از سوت نشانه­ی خود به عنوان ابزاری برای اعلام هویت استفاده می­کند. تحقیقات اخیر همچنین نشان داده است که دلفین­های دماغ بطری یکدیگر را با سوت نشانه­ی خود مثل انسان­ها صدا می­زنند.dolphins-22-5-922

دلفین­های دماغ بطری در یک سیستم اجتماعی پیچیده که در آن گروه به طور مداوم منحل و از نو ساخته می­شود؛ زندگی می­کنند. پس توانایی به یادآوردن سوت نشانه­ی یکدیگر برای مدت زمان طولانی امتیاز بزرگی است. اما حافظۀ دلفین­ها تا امروز خیلی هم مرکز توجه تحقیقات نبوده­ است.

جیسون براک، زیستشناسی از دانشگاه شیکاگو می­گوید: «حافظه بلند مدت دلفین را به سختی می­توان مطالعه کرد، بیشترِ ما به شواهد روایتی از حافظه بلند مدت دلفین، مانند این­که آنها چگونه می­توانند کارهایی را که آموزش دیده­اند برای چندین سال به یاد داشته باشند، بسنده می­کنیم.»

موضوع مورد علاقه­ی براک «حافظه­ی اجتماعی است.» بر خلاف حافظه­ی معنایی و حافظه دوره­ای که به ترتیب شامل به خاطر سپردن حقایق و وقایع هستند، حافظه­ی اجتماعی با به خاطر سپردن افراد دیگر سر و کار دارد. «ممکن است حافظه­ی اجتماعی واقعا نقش مهمی ایفا کند، اما به دلیل آنکه این امر زیاد مورد بررسی قرار نگرفته، ابعاد اهمیتش همچنان بر ما پوشیده است.» براک در مصاحبه­ای با io9(آی اُ ناین) گفت:«ما همچنین چگونگی ارتباط حافظه­ی اجتماعی را با حافظه­ی دوره­ای و  اشکال دیگر حافظه نمی­دانیم.»

برای مطالعه­ی حافظه­ی اجتماعی دلفین دماغ بطری، براک 43 عدد دلفین را از شش مکان مختلف بررسی کرد؛ از جمله باغ وحش بروکفیلد در نزدیکی شیکاگو، باغ وحش مینه سوتا و دریای والت دیزنی. دلفین­ها همه بخشی از یک برنامه­ی اصلاح نژادی هستند که در آن حیوانات بین موسسات تبادل می­شوند و این امر اجازه می­دهد تا دلفین­ها در طول زمان با تعداد بیشتری از هم­نوعان خود آشنا شوند.dolphins-22-5-92

برای شروع، براک سوت­های نشانه­ی همه دلفین­های تحت پوشش برنامه­ی اصلاح­نژادی را ضبط کرد و صدای سوت 20 دلفین دیگر را به آن اضافه کرد. برای آزمایش، او سعی کرد تا دلفین­ها را به سوت­های نشانه­ی ناآشنا عادت دهد، به این صورت که صدای سوت­ها از طریق یک بلندگو در زیر آب پخش می­شد تا این ­که دلفین­ها خسته شدند و دیگر توجه نکردند.

او سپس سوت­های­ نشانه­ی دلفین­هایی که قبلاً با هم می­زیستند را پخش کرد (موسسات گوناگون صدای سوت­های دلفین­های هم­زیست را با ذکر مدتی که با هم زندگی کرده­اند، ذخیره کرده بودند). درپاسخ؛ او سوت­هایی از دوستان قدیمی دلفینی که صدایش پخش می­شد شنید، دلفین­ها اغلب به سرعت نزدیک بلندگو می­آمدند، به آن نگاه می­کردند، در اطرافش شنا می­کردند وحتی نزدیک بلندگو سوت می­زدند. سپس براک برای تست اینکه دلفین­ها واقعا سوت یکدیگر را می­شناسند یا نه، سوت ضبط شده­ی یک دلفین ناآشنا را که از نظر سن و جنس مثل هم زیستان قدیمی آنها بود پخش کرد.

براک آزمایشش را به این شکل توصیف می­کند که تصور کنید در خیابان راه می­روید ناگهان تصویر سه بعدی کسی که می­شناسید توسط یک پروژکتور جلوی شما به نمایش گذاشته شود، چه اتفاقی می­افتد؟ او می­گوید: «دلفین­هاحیواناتی وابسته به شنوایی هستند و صداها را درک می­کنند. ممکن است لزوما باور نکنند دلفینی که صدایش را شنیده­اند آنجا حضور دارد؛ اما می­توانند  او را به خاطر بیاورند.»

به طور کلی، براک دریافت که دلفین­ها بدون توجه به مدت زمانی که از هم جدا بوده­اند، توجهشان به سوت نشانۀ دوستان قدیمی بسیار بیشتر است تا به سوت دلفین­های نا­آشنا. در یک مورد، دو دلفین به نام­های الیوت و بیلی، به مدت بیست سال از هم جدا شده بودند؛ اما  الیوت فوراً سوت بیلی را که به وسیله­ی بلندگو پخش –شد؛ شناخت.  در طبیعت، دلفین دماغ بطری به طور متوسط​​ 20 سال عمر می­کند(هرچند برخی از آنها برای نزدیک به نیم قرن زنده ماند­ه­اند)؛ این نشان میدهد که این پستانداران دریایی ازحافظه­ی اجتماعی مادام العمر برخوردارند.

 اما این نوع از حافظه­ی بلند مدت فقط در انحصار دلفین و انسان نیست. بلکه می­تواند در هرگونه از موجودات زنده که در جامعه­ای پیچیده زندگی می­کنند دیده شود. براک می­گوید:«هر زمان که با یک سیستم اجتماعی پیچیده مواجه شدید؛ بدانید گزینه­ی خوبی برای مطالعه روی حافظه­ی بلند مدت اجتماعی در دست دارید.» برای مثال، شنیده شده فیل­هایی که در یک جامعه زندگی می­کنند می­توانند قوم و خویش خود را برای چندین دهه به یاد داشته باشند. یکی از پروژه­های تحقیقاتی بعدی براک، تست حافظه­ی اجتماعی بلند مدت شامپانزه­ها خواهد بود. او همچنین علاقه دارد مطمئن شود که شنیدن سوت­های نشانه، تصاویر ذهنی دلفین­های دیگر را در مغز دلفین شنونده تداعی می­کند.

به هر صورت، این مطالعه نشان دهنده­ی ارتباط مستقیم بین اجتماع­گرایی و شناخت است. براک می­گوید:«دانشمندان اغلب شناخت پیشرفته را از نقطه نظر هوش وابسته به عقاید سیاسی مورد بررسی قرار می­دهند.» در اصل، این مفهوم به این معنی است که فریب، دروغ و حیله گری از هوش تکامل یافته نشأت می­گیرد. اما براک می­گوید به نظر نمی رسد این خصایص رفتاری در فیل­ها و دیگر حیوانات هوشمند وجود داشته باشد. درعوض، ممکن است ما قابلیت شناخت پیشرفته­مان را مدیون سیستم پیچیده­ی زندگیمان باشیم. براک میگوید:«این امکان وجود دارد که نظام اجتماعی ما به عنوان انسان، امکان تسهیل نیاز به یاد آوردن چیزها را در درازمدت برای ما فراهم کرده باشد و همین دیدگاه می­تواند سیر تکامل شناختی ما را توضیح دهد.»

لینک اصلی

برچسب ها

هیچ نظر به “دلفینها رفقایشان را به اسم می شناسن”

پاسخ

ایمیل شما مخفی می ماند. فیلد های الزامی مشخص شده اند *


*