معرفی تنگسیر

توسط | به تاریخ 1392/05/14 | هیچ نظر

tangsir-12-5-92f

 معرفی تنگسیر

داستان قهرمان بندر

تنگسیر، نوشته­ی صادق چوبک است. یا کتابش را دیده­اید، یا فیلمش­ را دیده­اید، یا در موردش شنیده­اید. اگر هیچکدام از اینها در موردتان صدق نمی­کند، اصلا نگران نباشید. هیچوقت برای خواندن یک کتاب خوب دیر نیست. رمانِ تنگسیر، به بخشی از زندگی مردی به نام زارممد می پردازد، تنگسیر در واقع به اهالی منطقه­ای بین بوشهر و فارس به نام تنگستان میگویند، که شاید با اسم سریال «دلیران تنگستان» به گوش شما آشنا باشد. رییس علی دلواری، یکی از قهرمانان مبارزه با استعمار، اهل تنگستان و یک تنگسیر بود. البته به خود منطقه تنگستان هم تنگسیر میگویند. خلاصه اینکه تنگسیر اسمی است با دو معنای متصل به هم و شاید من در اطلاعاتم اشتباهی هم کرده باشم، اگر چنین است ببخشید.

داستانِ زارممد را رسول پرویزی هم در مجموعه داستان شلوارهای وصله دار خودش یکبار نقل کرده است. آن مجموعه داستان را هم یک روزی جداگانه معرفی خواهیم کرد. به نظر می­رسد  زار ممد شخصیتی واقعی بوده است. اسم داستان رسول پرویزی «شیرممد» است. این داستان در سطح طرح خیلی ساده است. زار ممد مردی است که پولش را خورده­اند و خیلی ساده و صریح می­رود که پولش را پس بگیرد. رمان از بازی­های روایی، بازی­های زبانی و اینجور چیزها پر نشده است. خوشخوان و سرراست و سریع است.  در کنار سر راست بودن، مسائل متنوع و مختلفی را مطرح می­کند.

در رمان تنگسیر،  به حضور انگلیسی­ها و پیشینه­ی مبارزه با استعمار اشاره می­شود. اما صادق چوبک به عنوان نویسنده نکته­ی دیگری را برجسته کرده است. با وجود حضور استعمارگران انگلیسی، کسانی که حق زارممد را خورده­اند انگلیسی­ها نیستند. آنها پولش را کامل پرداخت کرده­اند و چهار نفر بوشهری حق او را خورده­اند. این شکل از واقع­بینی بسیار جالب است. زار ممد ضمن اشاره به رییس علی دلواری و مبارزاتش، اذعان دارد که  انگلیسیها به هر حال پولش را خوب و به موقع داده­اند.

نکته­ جالب دیگر در مورد تنگسیر نقش جالب اقلیت­های دینی در چهره یک مغازه­دار ارمنی است. «زار ممد» بعد از کشتن کسانی که پولش را خورده­اند به یک مغازه­دار ارمنی پناه می­برد. هم زارممد به عنوان یک تنگسیر ـ یک روستایی ـ در بوشهر اقلیت محسوب می­شود و هم این مغازه­دار ارمنی. این دو نفر به کمک هم می­شتابند. در رمان تنگسیر اثری از روشنفکران وجود ندارد، عشق خلاف قاعده­ای هم در کار نیست، زار ممد مرد خانواده است و زن و بچه­اش را خیلی دوست دارد.  زار ممد در ادبیات فارسی یک قهرمان تقریبا استثنایی است، یک مرد سالم و مورد تایید جامعه است که نه برای مفاهیم انتزاعی مثل آزادی و فلان، بلکه برای یک چیز کاملا واقعی یعنی پول می­جنگد و با تمام این احوالات کاملا هم رمانتیک است. در مورد شخصیت زارممد در  tangsir-12-5-92

و گزارش خوبی هم از زندگی خود صادق چوبک در خبرگزاری ایسنا قابل خواندن است.  و یک یادداشت دیگر هم در مورد رمان تنگسیر ابراهیم سلطانی نوشته است، و خیلی مختصر تنگسیر را در زمانه­ی نگارشش برررسی کرده است.

امیر نادری فیلمی به همین نام از روی رمان تنگسیر ساخته است. برخی این فیلم را یک اقتباس خوب می­دانند، و برخی مثل من فیلم را چندان موفق نمی­بینند. شما هم می توانید فیلم را بعد از خواندن کتاب تماشا کنید و ضمن تماشای بازی بهروز وثوقی در نقش زارممد، در مورد موفق بودن یا نبودن اقتباس قضاوت کنید. در هر حال، اگر آدم اهل مطالعه­­ای هستید و تنگسیر را نخوانده­اید، به نظر من فرصت را از دست ندهید. این سیصد صفحه را هم بخوانید، ضرر نمی­کنید. اگر اهل مطالعه نیستید، تنگسیر شروع خوبی برای خواندن رمان ایرانی است.

برچسب ها

هیچ نظر به “معرفی تنگسیر”

پاسخ

ایمیل شما مخفی می ماند. فیلد های الزامی مشخص شده اند *


*