کدام شاهنامه را بخریم؟

توسط | به تاریخ 1394/08/14 | یک نظر
shahnameh

شاهنامه فردوسی

امین حسینیون در شبگار به یک سوال رایج می‌پردازد: کدام شاهنامه را بخریم بهتر است؟ اگر برای شما هم این سوال مطرح است، این یادداشت را بخوانید.

در روزگاران دیرین کتاب که هدیه می‌دادی می‌گفتند فلانی نخواسته پول خرج کند. به همتِ مسوولین امروز این مشکل حل شده و دیگر کتاب هدیه‌ای است با ارزش،  اگر کتابِ گران‌سنگی چون شاهنامه باشد که قیمتش با یک ربع یا نیم سکه هم برابری می‌کند. چون خودم چند روز قبل یک شاهنامه هدیه گرفتم و بسیار خوشحال شدم تصمیم گرفتم این یادداشت را بنویسم. سوال اینجاست که در میان انبوهِ شاهنامه‌ی مجلسی و معمولیِ چاپ شده کدام شاهنامه را بخریم بهتر است؟ مختصری به این مهم می‌پردازیم  و اینکه برای هر نوع مخاطبی چطور شاهنامه‌ای بخریم بهتر است.

  1. کسانی که شاهنامه برایشان زینتی است: این گروه از دوستان، به احتمال بسیار قوی هرگز لایِ شاهنامه را باز نمی‌کنند ولی باز هم دلیل نمی‌شود شما برایشان شاهنامه نخرید. حتی حضورِ کتاب به عنوان تزیینات، از نبودنش بهتر است. برای این دسته نسخه و … خیلی مهم نیست. قیافه است که حرفِ اول را می‌زند. پس نگاه کنید ببینید کدام چاپ نقش و نگارش بهتر است، همان را بخرید.  شاهنامه‌های قطعِ رحلی( قطع بزرگِ پایان‌نامه‌ای) اصولا برای این منظور چاپ می‌شوند.
  1. کسانی که شاهنامه برایشان زینتی خواندنی است: این دسته اهل شاهنامه خواندن هستند، ولی خب قیافه‌ی کتاب هم خیلی برایشان مهم است. دوست دارند وقتی در مجلسی قصدِ رستم و سهراب خواندن می‌کنند، شاهنامه‌ای که باز می‌کنند سنگین و قطور و همچین تو دست بیا باشد. برای این گروه هم قطعِ رحلی خریدن لازم است. اما چون نسخه‌ی شاهنامه هم اهمیتِ خاصی دارد، شاهنامه به کوشش جلال خالقی مطلق، دوره‌ی دو جلدی، انتشارات سخن را پیشنهاد می‌کنم. هم شیک و مجلسی است، هم قابل خواندن.
  1. کسانی که شاهنامه را برایِ خواندن می‌خواهند: رسیدیم به بخشِ سختِ ماجرا، این همه تصحیح و …. وجود دارد. چندین و چند چاپ مختلف از شاهنامه با تصحیح‌های مختلف وجود دارد. کدام بهتر است؟ در این لحظه از زمان، شاهنامه با تصحیحِ جلال خالقی مطلق، مقبول ترین و روان‌ترین نسخه‌ی شاهنامه است. این شاهنامه سه چاپ دارد، یکی هشت جلدی چاپِ مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی با قطعِ رحلی که مناسب متخصصین نسخه شناسی است. برای متخصص نسخه شناس هم شاهنامه خریدن مثل خریدنِ کت شلوار برای رالف لارن است. البته به نظرم تا امروز چهار جلد هم به این هشت جلد اضافه شده باشد. چاپِ رحلیِ دو جلدیِ انتشارات سخن، که زیادی سنگین و گران است. و چاپِ جدید انتشاراتِ سخن در قطعِ وزیری از همین شاهنامه در چهار جلد، که عکسش را در عکسِ همین مطلب گذاشتیم. هم قطعش مناسب است، هم چاپش. اعراب و نقطه گذاری شده است و به همین دلیل خواندنش هم بسیار ساده است. من قویا همین چاپ را برای خرید پیشنهاد می‌کنم. برای کسانی که به هر دلیلی با تصحیحِ خالقی مطلق کنار نمی‌آیند. چاپِ انتشاراتِ هرمس از شاهنامه‌ی نسخه‌ی مسکو هم چاپِ بسیار خوشخوان و خوبی است. تصحیحِ فریدونِ جنیدی هم منتشر شده، اما قطعش رحلی است و وزنش بسیار زیاد.
  1. شاهنامه برای خارجی‌ها: اگر برای دوستان خارجیتان شاهنامه می‌خواهید، نسخه‌ی دو زبانه‌ی فارسی انگلیسی نشر هرمس از خلاصه‌ی شاهنامه بی رقیب است.
  1. شاهنامه برای کسانی که از شاهنامه خواندن می‌ترسند: برای این دسته از مخاطبین من شاهنامه های نثر را پیشنهاد نمی‌کنم. انتشارات سخن شروع به انتشار تک داستان‌های شاهنامه کرده است و از این سری فعلا رستم و سهراب را منتشر کرده. تمامِ بیت‌های سخت را تک به تک معنا کرده‌اند، اعراب گذاری هم شده و نقطه گذاری هم شده است. به نظرم خواندنِ همین کتاب بهتر از خواندن شاهنامه به نثر است، اگرچه هیچ خصومت یا مخالفتی با شاهنامه‌ های نثر ندارم، به نظرم خواندنِ اصلِ کار بهتر است.

امیدوارم این یادداشت برای کسانی که قصدِ خریدِ شاهنامه دارند مفید باشد، و کسانی را که قصدِ خریدش را ندارند به خریدش تشویق کند. در بابِ نسخه‌ها و تصحیح‌ها،   داوری میان نسخه‌ها واقعا از تخصصِ من بیرون است و در این مورد پیروِ نظرِ عموم کارشناسان هستم.شما هم نظرات خودتان را بگویید تا کم کم یادداشت کامل تر شود

برچسب ها

یک نظر to “کدام شاهنامه را بخریم؟”

  1. 1394/09/25

    زهرا Reply

    با سلام
    طبق معمول مطلب بسيار مفيد و كاربردي است.

پاسخ

ایمیل شما مخفی می ماند. فیلد های الزامی مشخص شده اند *


*