چگونه جهان پهلوان شویم ؛ به یاد غلامرضا تختی

چگونه جهان پهلوان شویم ؛ به یاد غلامرضا تختی

a13b46340d07b61869096e960007ac87

10 شهریور 1341 زلزله‌ای 7.2 ریشتری شهر بویین‌زهرا و روستاهای اطرافش را با خاک یکسان کرد،‌ با 20 هزار کشته. سازمان‌های دولتی وابسته به حکومت سلطنتی وقت نتوانستند (یا نخواستند) که کمک‌های قابل قبولی به بازماندگان زلزله انجام دهند. عده‌ای از قهرمانان کشتی با کمک روزنامه کیهان ورزشی برای جمع‌آوری کمک‌های مردمی فراخوان دادند. غلامرضا تختی شخصا صندوقی به گردن انداخت و از پارک ساعی تا خیابان فردوسی را برای جمع‌آوری کمک‌ها طی کرد. استقبال مردم از درخواست جهان پهلوان شگفت‌آور بود. مردان هرچه در جیب داشتند و زنان جواهراتشان را می‌بخشیدند. سیمین بهبهانی در مورد آن روز می‌گوید: “یک دفعه دیدم یک کامیونی با جمعیت زیادی می‌آید و جلوی جمعیت تختی است. به قدری این منظره باشکوه بود که حد نداشت. مردم همین‌طور پول‌هایشان را داخل دیگ بزرگی می‌ریختند و من طوری تحت تاثیر قرار گرفتم که کیفم را در دیگ برگرداندم.”  تختی شخصا کمک‌ها را به بویین‌زهرا برد و به دست زلزله‌زدگان رساند. بعد از این حرکت، برای عقب نیافتادن از قافله، حکومت و خاندان سلطنتی به مناطق زلزله‌زده هجوم بردند و برای هرچه باشکوه‌تر شدن مراسم دلجویی، خاندان سلطنتی هلند را هم با خود همراه کردند. اما دریغ که مردم آن دوران فرق میان نمایش و کمک را می‌فهمیدند.

13911016000129_PhotoLغلامرضا تختی هیچوقت بهترین کشتی‌گیر تاریخ ایران نبود،‌ عبدالله موحد با 6 طلای قهرمانی جهان و المپیک و بعدها حمید سوریان پر افتخارتر از تختی هستند. قبل و بعد از تختی کشتی‌گیران زیادی بازوبند پهلوانی کشور را به بازو بستند، اما کسی نامی از آنها به یاد ندارد. تختی اهل سیاست هم بود، ‌عضو شورای مرکزی جبهه ملی. در زمان تشییع جنازه‌ی دکتر مصدق در احمدآباد نیروهای امنیتی اجازه حضور مردم را در مراسم نمی‌دادند. تختی به سادگی از میان ماموران امنیتی عبور می‌کند و در جواب تهدید آنها به سادگی می‌گوید: “دستگیرم کنید” اما می‌داند کسی جرات دستبند زدن به جهان پهلوان را ندارد.

الکساندر مدوید روس‌تبار،  پرافتخارترین کشتی‌گیر تاریخ این ورزش که بارها تختی را بر روی تشک کشتی شکست داده، خاطره‌ای از او نقل می‌کند که در مسابقات جهانی تولیدو 1962، قبل از مبارزه‌ی فینال، تختی می‌فهمد که پای راست مدوید مصدوم است و در طول مسابقه اصلا به طرف آن پا یورش نمی‌برد و آن مسابقه را به مدوید می‌بازد. بعد از تختی بسیاری از ورزشکاران سعی کردند با کسب افتخارات و کمک‌های دولتی اندکی به محبوبیت تختی نزدیک شوند، اما مردانگی و محبوبیت با مدال‌ها و عضلات در هم پیچیده و بلند کردن وزنه‌های سنگین به دست نمی‌آید، ‌باید اول خودت را زمین بزنی.

27696_780نحوه‌ی مرگ تختی اوج زندگی تراژیک او بود، ‌کرایه اتاقی در هتل آتلانتیک و رفتن به خواب ابدی. هنوز هم کسی نمی‌داند که واقعا در آخرین لحظات زندگی جهان پهلوان چه اتفاقی افتاده است، آیا او به دلیل مشکلات خانوادگی خودکشی کرده یا به دست ساواک به قتل رسیده است، چون کسی نمی‌توانست به دست او دستبد بزند. اما مرگ رازآلود او پایانی نبود بر محبوبیت پهلوانی که به جای سکوهای جهانی، دل مردمان را تسخیر می‌کرد.

امروز 17دی که 48 سال از سالروز مرگ جهان پهلوان می‌گذرد، ‌هنوز کسی به درستی نمی‌داند چه چیزی باعث شد که کشتی‌گیری که تنها 37 سال عمر کرد و با داشتن 7 کلاس سواد آکادمیک، به لقب “جهان پهلوان” مفتخر شد و اینچنین در یادها ماند و به نماد مروت و پهلوانی تبدیل شد.

در ادامه می‌توانید شعری را که سیمین بهبهانی برای تختی سروده است، از زبان خودش بشنوید.

تختی سحر شد برخیز، صبح از کران سر بر زد / باز این فلک می‌چرخد، باز این زمین می‌لرزد

در سکر رویا راهی، تا گور تو طی کردم / بر خوابگاهت دستم، انگشت غم بر در زد

برخیز و این مردم را راهی به کارستان کن / وقت سحر شد آنک، خورشید غمگین سر زد

از اشک و از همدردی یک کاروان در پی کن / فرش و گلیم و چادر، چیزی اگر می‌ارزد

من، خفته‌ي ‌سي‌ساله؟ سنگم بسي سنگين است / برجاي مغزم اينك، ماري سيه چنبر زد

آيا به يادم داري؟ آن روز؟ آري، آري / روزي كه مهرت مهري، بر صفحه‌ي باور زد

مي‌رفتي و دنبالت يك كاروان همپایی / مرغ دعا از لب‌ها، تا آسمان‌ها پر زد

دستان مرد از ياري جوينده در هميان شد / زن آتش بيزاري، در طوق و انگشتر زد

بر دردها درمان‌ها از سوي ياران آمد / بر زخم‌ها مرهم‌ها، دستان ياريگر زد

اي خفته سي‌ساله برخاستن نتواني / بايد دم از اين سودا، با تختي ديگر زد

اي تختيان برخيزيد با روح تختي همدل / وقتي هزاران كودك، درخون خود پرپر زد…

‮شعر سیمین بهبهانی برای غلامرضا تختی

nf00175589-1 nf00175589-2

مدالهای جهان پهلوان تختی در موزه آستان قدس رضوی

مدالهای جهان پهلوان تختی در موزه آستان قدس رضوی

canaltelegram

برچسب ها

هیچ نظر به “چگونه جهان پهلوان شویم ؛ به یاد غلامرضا تختی”

پاسخ

ایمیل شما مخفی می ماند. فیلد های الزامی مشخص شده اند *


*