سفر به نایین، شهر قالی­های رنگین

_--------------1

سفر به  نایین، شهر قالی­های رنگین

این هم آخرین سفر سمیه غلامی و شبگار در سال 92، اینبار به شهرستان نایین. یک مقصد مناسب برای سفرهای نوروزی شما.

تا اسم نایین را می­شنوم ناخودآگاه به یاد بچگی­ام می­افتم. تصویری از قالی­های بزرگ و کرک­های رنگی و زیرزمینی نمور. دار قالی های بزرگی که چندین زن روی آن می­نشستند. ماه­ها می­بافتند و می­بافتند. پشت دار قالی شعر می­خواندند. می­خندیدند. عصرانه می­خوردند. وقتی قالی بافته می­شد و بریده می­شد و پهن می شد روز شادی ما بچه­ها بود. روز شیطنت روی قالی­ها. روزی که همه انعام می­گرفتند. ما بچه­ها نیز بی نصیب نمی ماندیم.

شهر نایین 140 کیلومتر از شرق اصفهان فاصله دارد و از دو بخش مرکزی و انارک تشکیل شده است و سه شهر دارد؛ نایین و انارک و بافران.  نایین از غرب با شهرستان اصفهان، از شمال با شهرستان اردستان، از جنوب با استان یزد و از شرق با شهرستان خور و بیابانک همجوار است.

علاوه بر زبان فارسی، بسیاری از مردم محلی به گویش نایینی هم صحبت می‌کنند که گویشی از زبان‌های ایرانی مرکزی است.

درباره نام نایین گفته‌اند:

1- نام نایین از گیاهی باتلاقی به نام «نی» برگرفته شده است.

2- وجه دیگر که تا حدودی ضعیف به نظر می‌رسد این است که نایین به معنی جمال کلمه‌ای عبری است و یکی از شهرهای فلسطین هم به همین نام بوده است.

3- عده‌ای بر این باورند که شهری به نام «هوم» یا «وهوم» در چند کیلومتری محل فعلی نایین بوده که مردم آن زردتشتی بوده‌اند و بعدها «نائن » پسر نوح بر این شهر غلبه کرده و در این مکان شهری ساخته که به نام خود او «نائن»یا «نائین» خوانده می‌شود.

4-برخی از اهالی نایین معتقدند که نایین نسبت این شهر را به «ناهید» یا «آناهیتا» الهه‌ی آب می‌رساند. با توجه به قدمت این شهر، وجود باقیمانده‌ی آثار و ابنیه‌ی دوران ساسانی و نیز شباهت گویش نایینی به گویش پهلوی، این نظر نمی‌تواند دور از ذهن باشد.

مقصد ما در این سفر، شهر یزد بود. سر راهمان به نایین سری زدیم و چون «مسجد جامع یزد»،«خانه تاریخی پیرنیا» و موزه واقع در آن و «نارین قلعه» به یکدیگر نزدیک بودند فقط از این آثار دیدن کردیم. در این گزارش نیز فقط ازین اماکن برای شما خواهیم گفت. این بدان معنی نیست که تنها آثار نایین همین تعدادی است که ما بازدیدکردیم!

_--------------

مسجد جامع نایین:

یکی از دلنشین ترین مساجدی که در ایران دیدم، همین مسجد جامع نایین است. می­گویم دلنشین چون واقعا مسجدی دنج است و حال و هوای خوبی دارد.

گفته می شود مسجد جامع نایین با الگوبرداری از مسجد پیامبر در مدینه ساخته شده ‌است. حیاط بزرگی در میان دارد و پیرامون آن را شبستان‌های ستوندار گرفته ‌است.

در واقع شما از یکی از كهن‌ترين مساجد ايران دیدن می کنید. چرا که این مسجد درسده ‌نخست هـ . ق، و در زمان خلافت عمر ساخته شده است. گفته می شود مسجد جامع نایین از لحاظ قدمت دومین مسجد پابرجا در ایران است.

اين مسجد در محله قديم شهر نائين واقع شده است که در اطراف آن منزل پيرنيا و نارين قلعه (نارنجقلعه) قرار دارد.

به نظرم مسجد جامع نائين بسیار ساده است ولی همین سادگی اش زیباست. اين مسجد از آجر و گچ است. یکی از تزئيناتش چيدمان آجرها در طرح­هاي مختلف و گچبريهاي بسيار نفيسي است که بر روي محراب و ستونها به چشم مي‌خورد.

 _--------------.

ویژگی های شاخص این مسجد:

– سر در زیبای مسجد که به قرن هشتم هجری می رسد.

-محراب اين مسجد يکي از زيباترين نمونه‌هاي محراب مساجد در ایران است که گچبری های زیبایی دارد که شامل نقوش گیاهی وهندسی است.

– در کنار محراب منبر چوبي منبت‌کاري شده قرار گرفته که تاريخ آن به سال 711هـ . ق است و 5 متر ارتفاع دارد و روي آن آياتي از قرآن حک شده است.

– تک منار این مسجد که 28 متر ارتفاع دارد.

-شبستان زیرزمینی یا سرداب که یکی از ویژگی هایش گرم بودن آن در فصول سرد سال و خنک بودن آن در فصول گرم سال است.

– گنبدمسجد که به عنوان گنبد مقبره ای بزرگان وعرفای سلجوقی است و متعلق به قرن هفتم هجری است .

_---------1

_----------------

خانه تاریخی پیرنیا:

بعد از بازدید از مسجد جامع بلافاصله می­توانید از خانه پیرنیا و موزه آن دیدن کنید. چرا که هردو در یک محله هستند. این خانه متعلق به دوران صفویه است و از مجموعه خانه های متعددی تشکیل شده از جمله اندرونی، بیرونی، حیاط خلوت و …. گویا خانه حاکم نائین بوده و در ابتدا شخصی به نام قاضی نورالهدی در این خانه زندگی میکرده و در دوره قاجار به خاندان پیرنیا رسیده و شخصی به نام میرزااحمدخان پیرنیا حاکم نائین در این خانه زندگی میکرده است.

نقاشیهای دیواری و گچبریهای زیبایی در ایوان شاهنشین، اتاق تشریفات و اتاق مخصوص حاکم وجود دارد. این گچبریها داستانهای هفت­پیکر نظامی و داستانهایی مانند خسرو و شیرین، یوسف وزلیخاو … را نشان می دهد.

این خانه در سال 1349 توسط وزارت فرهنگ و هنر خریداری و پس از انجام مرمتهای مورد نیاز بنا در  اسفند 1373 به موزه مردم­شناسی کویر نائین تبدیل گردید.

موزه مردم شناسی کویر نایین:

این موزه که در خانه تاریخی پیرنیا قرار دارد، در واقع می خواهد زندگی کویری، وسایل کشاورزی، ادوات و وسایل نظامی، پوشاک، صنایع و حِرَف دستی و هنرهای سنتی، آداب و رسوم و اعتقادات مردمان بومی این منطقه را نشان دهد. اشیاء، لوازم، وسایلی که در فضاهای خانه و ویترینها قرارگرفته نشان دهنده مواردی است که در بالا ذکر شد.

_----------(2)

نارین قلعه «نارنج قلعه»:

بین مسجد جامع و نارین قلعه مسیر کوتاهی است. در این مسیر شما در میان بافت سنتی و قدیمی نایین حرکت می­کنید. از خانه های قدیمی با درب هایی کُلون دار لذت می­برید. کوچه های مسقف طاق دار که بسیار حال و هوای قدیمی می بخشند. شاید کم پیش بیاید که در این فضاها باشید. یکی از بهترین مسیرهایی که تاکنون طی کرده­ام همین کوچه پس کوچه های قدیمی نایین است.

نارین قلعه، قدیمی­ترین بنای شناخته شده شهرنائین است که به دوره اشکانیان برمی­گردد. این بنای تاریخی در دوره های بعدی به عنوان دژ یا کهندژ توسعه و گسترش یافت. گفته شده که دور تا دور قلعه را در قدیم خندقی احاطه نموده بوده که از پایینترین قسمت خندق تا بالاترین قسمت بنا درقدیم 50 متر فاصله وجود داشته است. این قلعه چند ضلعی بوده که چند برج در هر ضلع آن قرار داشته است.

_----------(1) _---------

برچسب ها

هیچ نظر به “سفر به نایین، شهر قالی­های رنگین”

پاسخ

ایمیل شما مخفی می ماند. فیلد های الزامی مشخص شده اند *


*